Thời gian làm việc | Thứ 2 đến Thứ 6 : 16h00 - 19h30 | Thứ 7 : 7h00 - 11h00.

0988 752 725
Phòng khám tim mạch và siêu âm tim mạch

Phòng khám chuyên khoa

Tim mạch & siêu âm tim mạch

Hình ảnh

Nhồi máu cơ tim

  • 08/12/2020
  • Nhồi máu cơ tim (NMCT) là tình trạng các nhánh động mạch vành của cơ tim đột ngột bị nghẽn, máu nhiều oxy không thể đến nuôi cơ tim được, cơ tim có thể dần bị chết.

    Thông thường, tắc nghẽn là do các mãng xơ vữa tạo thành do sự lắng động cholesterol và mỡ trên thành mạch máu, quá trình này cò được gọi là xơ vữa động mạch. Trong nhiều trường hợp, sự lắng động các mãng xơ vữa này là một quá trình diễn tiến chậm và có thể gây ra các triệu chứng đau thắt ngực.

    Ngược lại quá trình hình thành mãng xơ vữa chậm trên, nhồi máu cơ tim xãy ra khi mãng xơ vữa đột ngột vỡ, gây ra sự tích tụ các yếu tố đông máu tại vị trí vỡ. Hậu quả là gây nên tắc nghẽn đột ngột dòng chảy ở động mạch vành, máu nhiều oxy không thể đến nuôi dưỡng cơ tim, và cơ tim bị chết dần. Quá trình tắc nghẽn càng lâu thì cơ tim càng bị hư hại nhiều.

    Hình: Cơ tim bị họai tử do mạch vành bị tắc nghẽn do mãng xơ vữa và cục máu đông

    Nhồi máu cơ tim là một cấp cứu nội khoa. Không điều trị, phần cơ tim có thể bị hư hại hòan tòan, tim không thể bơm đủ máu đi nuôi cơ thể và gây nên bệnh suy tim. Thêm vào đó, NMCT có thể gây nên lọan nhịp thất, nhịp rất nhanh hay chậm xuất phát từ các buồng tâm thất. Trong nhiều trường hợp, các lọan nhịp thất này có thể gây nên ngưng tim, ngừng cung cấp máu nuôi cho não và cơ thể. Nếu điều này xảy ra, tổng thương nảo hay chết có thể diễn ra trong vài phút.  

    Do những biến chứng nguy hiểm đến tính mạng của NMCT như vậy cho nên  điều quan trọng là phải được đìêu trị cấp cứu y khoa ngay lập tức.

    TRIỆU CHỨNG

    Triệu chứng của NMCT thường xuất hiện đột ngột và thường kéo dài hơn 20 phút. Có khi triệu chứng xuất hiện và biến mất. Những triệu chứng đặc trưng là:

    • Đau hay nặng ngực
    • Cảm giác ngực bị bóp nghẹt
    • Cảm giác này có thể lan tỏa lên vai, tay trái, cổ hay hàm.
    • Cảm giác khó chịu ngay dưới xương ức
    • Cảm giác nóng bỏng ở ngực
    • Khó thở nhanh nông

    Bởi vì NMCT thường diễn ra mà không có  cảnh báo trước, đôi khi bệnh nhân cảm giác mệt rất nhiều. Những triệu chứng khác có thể là buồn nôn, nhức đầu nhẹ, ngất hay đổ mồ hôi lan tỏa

    Rất nhiều người có triệu chứng của NMCT mà không tìm đến những co sở y tế bởi vì họ nghĩ rằng cơn đau mà họ có là do những nguyên nhân khác. Họ sợ và không muốn biết rằng cơn đau này có thể nguy hiểm, sợ thấy cảnh phải gọi xe cấp cứu, đi vào bệnh viện để sau đó kết luận rằng không có vấn đề gì nguy hiểm. Tuy nhiên, cần nhớ rằng khi chậm trể trong việc chẩn đóan và điều trị NMCT, cơ tim bệnh nhân có thể họai tử hòan tòan thậm  chí tử vong.   

                               Hình : Vị trí cơn đau thắt ngực thường xảy ra

    YẾU TỐ NGUY CƠ

    NMCT là hậu quả của bệnh Động mạch vành. Vì vậy những yếu tố nguy cơ của bệnh động mạch vành cũng là yếu tố nguy cơ của NMCT

    • Hút thuốc
    • Mức độ cholesterol máu cao
    • Không luyện tập thể dục thường xuyên
    • Bệnh Cao huyết áp
    • Bệnh tiểu đường
    • Chế độ ăn nhiều mỡ và chất béo bảo hòa
    • Cân nặng nhiều hơn 30% trọng lượng lý tưởng
    • Sử dụng các thuốc kích thích như cocain hay amphetamine
    • Có cha mẹ hay anh chị em bị bệnh NMCT, đột quỵ , bệnh mạch vành.

    CHẨN ĐÓAN

    Để chẩn đóan nhồi máu cơ tim, Bác sĩ sẽ khai thác tòan bộ diễn tiến bệnh và triệu chứng diễn ra, khám thực thể bệnh nhân, và thực hiện một hay nhiều kỹ thuật kiểm tra dứơi đây:

    Đo điện tim (ECG) : Điện tim ghi lại họat động điện xảy ra ở tế bào cơ tim. Bác sĩ sẽ tìm kiếm một số hình dạng dặc trưng gợi ý nhồi máu cơ tim. Trong nhiều trường hớp, điện tim sẽ cho thấy phần nào của tim bị tổn thương, mức độ lan rộng của tổn thương, và xác định nhồi máu cơ tim có gây lọan nhịp tim hay không ?

    Xét nghiệm máu: để tìm bằng chứng của nhồi máu cơ tim và dấu hiệu của cơ tim bị chết. Trong vài trường hợp cần phải thực hiện xét nghiệm máu vài lần trong một khỏang thời gian vì những bằng chứng của nhồi máu cơ tim chỉ xuất hiện sau nhồi máu cơ tim từ 2 - 3 giờ.   

    Siêu âm tim: là dùng sóng âm cao tần để tái tạo hình ảnh họat động của cơ tim. Bác sĩ sẽ đánh giá được cấu trúc và chức năng cũng như các mạch máu tim. Trong nhồi máu cơ tim, siêu âm tim sẽ biểu hiện vị trí và độ rộng lớn của vùng cơ tim bị tổn thương.

    Thông tim và chụp hình mạch máu: Bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện kỹ thuật này khi thấy dấu hiệu của nhồi máu cơ tim trên điện tim và xét nghiệm máu. Trong kỹ thuật này, một ống thông rất nhỏ và mềm dẻo luồn vào động mạch đùi ở bẹn hay động mạch cổ tay để đi lên đến tim. Khi ống thông được đưa gần đến động mạch cung cấp cho tim, bác sĩ sẽ tiêm thuốc cản quang vào để hiển thị hình ảnh của mạch máu tim, hình chụp quang sẽ cho thấy luồn máu lưu thông trong tim như thế nào, có bị nghẽn tắc gây nên nhồi máu cơ tim hay không.

    ĐIỀU TRỊ

    Điều trị nhồi máu cơ tim tập trung vào 3 mục tiêu chính: điều trị nhồi máu cơ tim bằng cách làm ngưng quá trình hình thành cục máu đông và tái lưu thông động mạch vành bị nghẽn, điều trị các biến chứng gây ra do nhồi máu cơ tim, điều trị bệnh nguyên của bệnh động mạch vành cũng như ngăn ngừa nhồi máu cơ tim phát triển trở lại.

    Điều trị nhồi máu cơ tim:

    Yếu tố quan trọng nhất trong điều trị nhồi máu cơ tim (NMCT) là thời gian. Đây là cấp cứu y khoa, do đó cần phải có sự can thiệp y khoa ngay khi có triệu chứng xuất hiện. Sự chậm trễ trong can thiệp y khoa sẽ làm cho cơ tim họai tử thậm chí tử vong. Do đó, bệnh nhân có những triệu chứng của nhồi máu cơ tim phải vào cấp cứu bệnh viện ngay lập tức.

    Chặn đứng quá trình hình thành cục máu đông

    Do hầu hết các trường hợp nhồi máu cơ tim xảy ra khi có mảng xơ vữa thành mạch bị bong tróc gây kết tập quá trình đông máu hình thành nên cục máu đông nghẽn tắc mạch máu, vì vậy sử dụng thuốc để làm chấp dứt quá trình hình thành cục máu đông này. Những bệnh nhân có triệu chứng của NMCT mà không được sử dụng Aspirin trước đó phải nhai liền Aspirin để làm chấm dứt quá trình ngưng kết cục máu đông. Nhai Aspirin thay vì núôt trọn viên thuốc giúp cho quá trình hấp thu Aspirin được diễn ra nhanh hơn. Khi bệnh nhân đã vào viện thì các thuốc khác sẽ được dùng thêm bao gồm: Heparin, Clopidogrel,…

    Mở thông các nhánh động mạch vành bị tắc nghẽn

    Mở thông các động mạch bị tắc để tái lập dòng máu chảy nuôi tim ngay khi có thể giúp ngăn chặn hay giảm thiểu tổn thương cho cơ tim và cũng làm giảm khả năng NMCT tái phát. Để làm điều này, Bác sĩ có thể sử dụng thuốc hòa tan cục máu đông hay thực hiện các kỹ thuật chụp mạch máu và tái tạo mạch vành.

    Các thuốc ly giải huyết khối được tiêm truyền cho bệnh nhân, do đó cục máu đông ở mạch vành bị tan rã không gây tắc nghẽn mạch vành nữa. Trong kỹ thụât tạo hình mạch vành, một ống thông nhỏ có bong bóng ở đầu được đưa vào mạch máu ở bẹn hay cánh tay và luồn lên tim. Khi đầu ống thông đến được nơi tắc nghẽn ở động mạch vành, Bác sĩ sẽ bơm bóng hơi ở đầu ống, bóng hơi hơi sẽ đè xẹp cục máu đông hình thành trong lòng mạch đồng thời nong rộng mạch vành ra hơn nữa. Trong nhiều trường hợp, stent ay gí đỡ kim lọai được đặt vào trong thành mạch giúp cho mạch máu luôn mở rộng. Stent sẽ nằm vĩnh viễn trong mạch máu nhưng ống thông được kéo ra ngòai khi kết thúc thủ thuật.

    Sử dụng thuốc ly giải hay kỹ thuật nong tạo hình mạch vành tùy thuộc vào khả năng của bệnh viện cấp cứu cho bệnh nhân. Tuy nhiên, phương pháp điều trị nào đi nữa nhưng mục tiêu quan trọng nhất là hồi phục dòng máu lưu thông càng nhanh càng tốt để hạn chế và ngăn ngừa tổn thương vĩnh viễn cơ tim.

    Điều trị biến chứng

    Biến chứng thường gặp nhất trong NMCT là tổn thương cơ tim và rối loạn nhịp tim. Càng muộn trong việc khai thông chổ tắc mạch vành bằng thuốc hay bằng thủ thuật tái tạo mạch vành thì càng dễ xảy ra biến chứng cùa NMCT. Tuy nhiên, ngay sau khi đã mở được chỗ tắc rồi thì bệnh nhân vẫn còn nguy cơ xảy ra biến chứng, đặc biệt trong những ngày đầu sau NMCT. Do vậy bệnh nhân NMCT sẽ được điều trị trong khoa tim mạch hay đơn vị chăm sóc mạch vành để được y Bác sĩ theo dõi tìm kiếm các biến chứng này . Có nhiều kỹ thuật kiểm tra rối loạn nhịp tim và tổn thương cơ tim, trong đó thường dùng nhất là điện tim và siêu âm tim.

    Trong đơn vị điều trị mạch vành, có nhiều phương cách điều trị cho bệnh nhân bị NMCT để giảm thiểu biến chứng và ngăn ngừa NMCT tái phát về sau:

    Thuốc chống ngưng tập tiểu cầu:

    Tiểu cầu là những tế bào máu rất nhỏ có vai trò quan trọng trong việc tạo thành cục máu đông ở những chổ bong tróc mảng xơ vữa. Thuốc chống tiểu cầu, như là Aspirin và Clopidogrel ức chế tiểu cầu ngưng tập lại thành máu đông, và vì thế có lợi trong việc ngăn ngừa NMCT về sau.

    Thuốc hạ mỡ trong máu:

    Thuốc hạ cholesterol, như là statin, và những thuốc làm giảm lipid khác đã cho thấy sự giảm đáng kể các biến chứng tim mạch về sau do tác dụng làm ổ định các mảng xơ vữa cholesterol. Tất cả mọi bệnh nhân hồi phục sau NMCT rất có lợi khi được điều trị tăng lipid máu lâu dài.

    Thuốc ức chế beta:

    Thuốc ức chế beta làm chậm nhịp tim và giảm tác dụng có hại của sự tăng quá mức adrenalin trên tim. Sử dụng thuốc ức chế beta sau NMCT là tăng tỷ lệ sống còn của bệnh nhân.

    Thuốc ức chế men chuyển (ACE) và ức chế thụ thể angiotensin II (ARBs)

    Thuốc ức chế men chuyển và thụ thể angiotensin II giúp làm giảm kháng lực của mạch máu trên sức bơm của tim. Thuốc này có tác dụng trong việc ngăn ngừa lớn tim sau NMCT rộng lớn.

    Các thủ thuật trên mạch vành

    Cuối cùng, tùy theo số lượng và sự phân bố của tắc nghẽn mạch vành, các kỹ thuật mổ mở hay nối tắc các chỗ tắt nghẽn có thể hữu hiệu khi kết hợp với điều trị nội khoa và ngăn ngừa NMCT về sau. Các kỹ thuật này bao gồm tạo hình mạch vành (mô tả trên) hay phẫu thuật nối tắc mạch vành (CABG). CABG là phẫu thuật tim hở thực hiện bởi phẫu thuật viên tim mạch. Bệnh nhân cho ngủ sâu, lồng ngực được mở ra, mạch máu bị nghẽn được nối tắc và tạo đường đi khác với một mạch máu khác ở đùi hay chân bệnh nhân.

    Điều trị bệnh động mạch vành

    Bệnh động mạch vành được điều trị bằng thuốc và thay đổi lối sống.

    Thuốc điều trị mạch vành

    Aspirin: Như mô tả trên, aspirin ngăn ngừa tiểu cầu kết tập lại nơi những mãng xơ vữa bị bong tróc. Bệnh nhân có bệnh mạch vành sử dụng Aspirin chắc chắn sẽ giảm thiểu nguy cơ NMCT về sau.

    Thuốc hạ lipid máu: Như mô tả trên, thuốc hạ cholesterol hay các thuốc hạ lipid khác đã cho thấy giảm đáng kể các biến cố tim mạch xảy ra về sau do tác dụng ổn định các mãng xơ vữa và giảm nguy cơ bị vỡ . Tất cả các bệnh nhân bị NMCT hưởng lợi ích khi được điều trị hạ mỡ máu lâu dài. Các chế độ điều trị khác nhau tùy theo sự thay đổi mở máu khác nhau ở bệnh nhân.

    Điều trị các yếu tố nguy cơ của bệnh mạch vành:

    Những thuốc đặc biệt điều trị các yếu tố nguy cơ của mạch vành bao gồm : điều trị cao huyết áp, tiểu đường…cần thiết để ngăn chặn sự phát triển của mảng xơ vữa. Tùy thuộc vào mỗi cá nhân cụ thể , Bác sĩ sẽ kê toa theo đúng yêu cầu của bệnh nhân.

    Thay đổi lối sống trong bệnh mạch vành:

    Chế độ dinh dưỡng khỏe mạnh: Những bệnh nhân có bệnh mạch vành cần có chế độ ăn ít mỡ động vật, cholesterol và ít  calories để giúp làm giảm lượng cholesterol trong máu. Thêm vào đó, những bệnh nhân bệnh mạch vành cần ăn nhiều trái cây, rau quả, sữa ít béo và ít thịt đỏ hay thức ăn chế biến sẵn có thể giúp hạ huyết áp.

    Luyện tập thể dục đều đặn:Luyện tập thể dục 20-30 phút mỗi ngày có thể làm hạ choleterol và cải thiện huyết áp. Những bệnh nhân NMCT phải hỏi bác sĩ trước khi bắt đầu chế độ luyện tập.

    Bỏ thuốc lá: Khói thuốc làm tăng bệnh động mạch vành, giảm khả năng cung cấp oxy cho mô cở thể, tổn thương thành mạch máu, gây cho máu bị tăng đông…gây ra NMCT và đột quỵ. Chất nicotine và các hóa chất khác trong khói thuốc lá cũng làm tăng huyết áp và nhịp tim. Bỏ thuốc lá hòan tòan, nguy cơ nhồi máu cơ tim sẽ giảm một cách đáng kể.

    Giảm cân: Giảm 3 – 5 kg có thể giúp hạ huyết áp và giảm cholesterol trong máu.

    HỒI PHỤC

    Sau khi NMCT được điều trị ở bệnh viện xong bệnh nhân chuẩn bị về nhà, Bác sĩ sẽ hướng dẫn bệnh nhân chương trình hồi phục tim mạch. Đây là chương trình giúp bệnh nhân sau NMCT có thể được tiếp tục điều trị thuốc nội khoa hiệu quả, ngăn ngừa tái phát nhồi máu cơ tim và thay đổi lối sống tích cực và thích hợp hơn, cách thức gia tăng cũnh như hồi phục lại những họat dộng thường ngày.

    NMCT là một bệnh lý nặng và nguy hiểm,bệnh nhân thường phải buộc thay đổi lối sống của mình  để ngăn ngừa tái phát. Khi người bệnh nếu cảm thấy lo lắng và trầm cảm  nặng nề sau NMCT thì nên đến khám và tư vấn với bác sĩ để có những bước ngăn chặn NMCT tái phát.

    Hiện nay có nhiều phương pháp điều trị để giảm thiểu tổn thương do NMCT, ngăn ngừa tái phát, đảm bảo cuộc sống khỏe mạnh và lâu dài. Để đạt được điều này, bệnh nhân và gia đình phải tự giáo dục mình về sức khỏe tim mạch, hợp tác với bác sĩ tim mạch, và tuân thủ nghiêm ngặt chế độ điều trị.

    TÌNH DỤC SAU NMCT

    Rất nhiều bệnh nhân sau NMCT thắc mắc rằng liệu quan hệ tình dục có làm nguy hiểm thêm cho tim của họ không. Ngược lại với những suy nghĩ của nhiều người, quan hệ  tình dục không làm NMCT. Nguyên tắc chung là tất cả nhũng bệnh nhân NMCT có thể quan hệ tình dục trở lại sau 2 tuần điều trị triệt để và đúng đắn. Tuy nhiên, bênh nhân nên tham vấn họat động này với bác sĩ điều trị cho mình trước khi bắt đầu.

      Bài viết liên quan

    Bệnh tim mạch
    Liên kết website
    Thống kê truy cập

      Tổng lượt truy cập: 204.892

      Số lượt online: 008